హర్మూజ్ ఉద్రిక్తతలతో భారత నౌకకు సెగ: ‘సుదర్శిని’ రూట్ మారుతుందా?

అమెరికా-ఇరాన్ దేశాల మధ్య రగులుతున్న యుద్ధ జ్వాలల ప్రభావం ఇప్పుడు భారత నౌకాదళానికి చెందిన ప్రతిష్ఠాత్మక నౌకపై పడింది. అంతర్జాతీయంగా స్నేహ సంబంధాలను బలోపేతం చేసే లక్ష్యంతో ప్రపంచ పర్యటనకు వెళ్లిన భారత నౌకాదళ శిక్షణ నౌక 'ఐఎన్ఎస్ సుదర్శిని' సురక్షితంగా స్వదేశానికి తిరిగొచ్చేందుకు తన రూట్ మార్చుకోవాల్సిన పరిస్థితి ఏర్పడింది. హర్మూజ్ జలసంధిలో నెలకొన్న తీవ్ర ఉద్రిక్తతల వల్ల ఈ నౌక తిరిగి వచ్చేందుకు సుదీర్ఘమైన ప్రత్యామ్నాయ మార్గాన్ని ఎంచుకోవాల్సి రావచ్చు.

22 వేల మైళ్ల సుదీర్ఘ ప్రస్థానం
లోకాయన్-2026 అంతర్జాతీయ యాత్రలో భాగంగా ఐఎన్ఎస్ సుదర్శిని ఈ ఏడాది జనవరి 20న కొచ్చి నుంచి బయలుదేరింది. 10 నెలల పాటు సాగే ఈ యాత్రలో భాగంగా 13 దేశాల్లోని 18 నౌకాశ్రయాలను సందర్శించాల్సి ఉంది. గత ఫిబ్రవరిలో హర్మూజ్ జలసంధి మీదుగా ఈజిప్ట్ చేరుకున్న కొన్ని రోజులకే అంటే ఫిబ్రవరి 28న అమెరికా, ఇజ్రాయెల్ దేశాలు ఇరాన్‌పై దాడులు ప్రారంభించాయి. ఆ తర్వాత సూయజ్ కాలువ దాటి ఫ్రాన్స్, మొరాకో, స్పెయిన్ దేశాల మీదుగా ప్రస్తుతం అమెరికా చేరుకున్న ఈ నౌక, బోస్టన్ పోర్టులో జరుగుతున్న ప్రత్యేక ఉత్సవాల్లో పాల్గొంటోంది. జులై 15న ఈ వేడుకలు ముగిసిన తర్వాత ఈ నౌక తిరుగు ప్రయాణం కానుంది.

గల్ఫ్ ఆఫ్ ఏడెన్ లేదా కేప్ ఆఫ్ గుడ్ హోప్?
ప్రస్తుత పరిస్థితుల్లో ఐఎన్ఎస్ సుదర్శిని తిరుగు ప్రయాణంపై నౌకాదళం తీవ్రంగా మథనపడుతోంది. పశ్చిమ దేశాల యుద్ధ నౌకలు, ఇరాన్ దళాల క్షిపణి దాడులతో హర్మూజ్ జలసంధి, గల్ఫ్ ఆఫ్ ఏడెన్ ప్రాంతాలు ప్రమాదకరంగా మారాయి. ఐఎన్ఎస్ సుదర్శిని కేవలం శిక్షణ, సద్భావనా నౌక మాత్రమే కావడంతో దీనిపై ఎలాంటి ఆయుధాలు లేవు. కానీ ఇది మిలిటరీ కేటగిరీ కింద నమోదైన నౌక కావడంతో యుద్ధ ప్రాంతం గుండా ప్రయాణించడం క్షేమకరం కాదని రక్షణ నిపుణులు భావిస్తున్నారు. ఒకవేళ ఇక్కడ ఉద్రిక్తతలు తగ్గకపోతే, ఆఫ్రికా ఖండం చివరన ఉన్న 'కేప్ ఆఫ్ గుడ్ హోప్' మీదుగా చుట్టూ తిరిగి రావాల్సి ఉంటుంది.

అదనంగా 4,000 మైళ్ల ప్రయాణం
ఈ ప్రత్యామ్నాయ మార్గాన్ని ఎంచుకుంటే సుదర్శిని అదనంగా 3,500 నుండి 4,000 నాటికల్ మైళ్ల దూరం ప్రయాణించాల్సి వస్తుంది. పవన శక్తితో పాటు ఇంజిన్ సహాయంతో నడిచే సామర్థ్యం ఉన్నందున ఈ సుదీర్ఘ ప్రయాణం నౌకకు సమస్య కానప్పటికీ, దారిపొడవునా కొత్త నౌకాశ్రయాలలో ఇంధనం, ఆహార సామాగ్రి సమకూర్చుకోవడం నౌకాదళానికి కొత్త సవాలుగా మారనుంది. పశ్చిమాసియాలో పరిస్థితులను ఎప్పటికప్పుడు సమీక్షిస్తున్నామని, త్వరలోనే సురక్షితమైన మార్గంపై తుది నిర్ణయం తీసుకుంటామని ఒక ఉన్నతాధికారి వెల్లడించారు.